Το ηθικό ζήτημα

«Τα κόμματα δεν κάνουν πια πολιτική»! Με αυτή τη διάσημη φράση ξεκινούσε μια συνέντευξη του ηγέτη του PCI Ενρίκο Μπερλινγκουέρ στον Εουτζένιο Σκάλφαρι, τον ιστορικό διευθυντή της εφημερίδας «Ρεπούμπλικα», που επέζησε της εφήμερης επικαιρότητάς της και βρήκε μια θέση ανάμεσα στα κλασικά πολιτικά κείμενα. Η συνέντευξη δημοσιεύθηκε το 1981. Σαράντα πέντε χρόνια αργότερα, η φράση του θα μπορούσε να διατυπωθεί σε μια πιο απαισιόδοξη παραλλαγή: «Τα κόμματα δεν υπάρχουν πια»…

Ακούγεται ίσως ως παραδοξολογία.